Aansluitvermogen berekenen voor woning en bedrijf

Dat is het deel van het geïnstalleerde vermogen dat u rekent als gelijktijdige piek. In een woning is 60 tot 80 procent gebruikelijk, omdat koken, wassen en laden zelden op hetzelfde moment pieken. De calculator gebruikt per categorie een eigen percentage, passend bij hoe de installatie in een huis écht wordt gebruikt.

Voor een warmtepomp rekenen we 100 procent: in een koude week kan de pomp uren draaien. Tel hem dus niet mee met de 60 tot 80 procent van stopcontacten, maar als vaste belasting op de huisaansluiting. Dat is dezelfde aanpak als in de rekentool bij verwarming en koeling.

De nominale stroom van de automaat is de bovengrens: B16 mag circa 16 A voeren, ongeveer 3680 W. Continue belasting houden we in de praktijk rond 80 procent van die waarde, zodat de automaat in een volle kast niet te warm wordt. NEN 1010 eist dat die stroom niet boven de nominale waarde uitkomt en dat de leiding daarbij past. 80 procent is een vuistregel van installateurs, geen apart wettelijk percentage van de fabrikant.

Het aansluitvermogen is het maximale vermogen (in kW of A per fase) dat de netbeheerder aan uw woning levert. Standaard is dat 1×25A (5,75 kW), 1×35A, 3×25A (ongeveer 17,3 kW) of zwaarder voor warmtepomp, EV en inductie. In Groningen regelt Enexis de aansluiting; Wattwies helpt bij de berekening en de aanvraag.

De capaciteit van uw aansluiting is de aansluitwaarde in ampère per fase, en daarmee de bovengrens van wat u gelijktijdig van het net mag vragen: 1×25A is ongeveer 5,75 kW, 1×35A ongeveer 8 kW en 3×25A ongeveer 17,3 kW. U vindt die waarde op de hoofdzekeringen in de meterkast, op uw jaarafrekening en op mijnaansluiting.nl. Let op het verschil met het capaciteitstarief: dat is het jaarbedrag dat Enexis voor die aansluitwaarde rekent, niet de capaciteit zelf.

Bij meer dan circa 7,4 kW gelijktijdig vermogen (1×32A-grens), of bij zware verbruikers zoals een warmtepomp, inductiekookplaat, EV-lader of doorstroomverwarmer is een 3-fase aansluiting nodig. Gebruik de calculator hierboven om te zien of 1×25A of 1×35A nog volstaat.

Tel alle vaste verbruikers op (inductie, oven, vaatwasser, wasmachine, droger, warmtepomp, EV-lader, stopcontacten en verlichting), pas een gelijktijdigheidsfactor toe (meestal 60–80%) en kies de eerstvolgende standaard-aansluiting daarboven. Per appartement kunt u in deze tool een aparte groepenkaart maken.

Een aardlekschakelaar (ALS) beveiligt meerdere groepen tegelijk. Hoeveel groepen er achter één aardlekschakelaar komen, bepaalt de installateur per situatie. NEN 1010:2020 noemt daar geen vast maximum meer. Een aardlekautomaat (ALSA) combineert automaat en 30 mA aardlek in één toestel per eindgroep — bij storing valt dan alleen die ene groep uit. Wattwies adviseert ALSA’s bij nieuwe groepenkasten in Warffum en omstreken.

De calculator geeft een onderbouwde indicatie van het benodigde aansluitvermogen en een NEN 1010-groepenkaart. Die uitkomst gebruikt u als onderbouwing bij mijnaansluiting.nl of bij Enexis. Wattwies uit Warffum kan de aanvraag en de groepenkastaanpassing voor u verzorgen.

Een zakelijke aansluiting rekent u op dezelfde manier uit als een woning, maar met zwaardere verbruikers en een andere gelijktijdigheidsfactor. Machines, productieprocessen, koeling, compressoren, serverruimtes, laadpalen voor het wagenpark en airco bepalen de piek. Veel bedrijven in Groningen en Drenthe hebben daarvoor een 3-fase aansluiting van 3×80A of zwaarder nodig. Voeg in de tool een aparte bedrijfsunit toe en laat de piek per proces meetellen.

Zodra u apparaten boven circa 3,7 kW per toestel gebruikt — denk aan machines, zaagtafels, compressoren, laadpalen of een doorstroomverwarmer — is een 400 V krachtstroomgroep nodig. De calculator rekent deze verbruikers automatisch mee en toont of uw huidige 1-fase of 3-fase aansluiting volstaat of dat verzwaring nodig is.

Reken met vermogen = ampère × spanning × aantal fasen. 1×25A ≈ 5,75 kW, 1×35A ≈ 8 kW, 1×40A ≈ 9,2 kW, 3×25A ≈ 17,3 kW, 3×35A ≈ 24 kW, 3×50A ≈ 34,5 kW en 3×80A ≈ 55 kW. Deze waarden gelden bij 230 V per fase, zoals Enexis in Groningen levert.

P = √3 × 400 V × I × cos φ. 3×25A is ongeveer 17,3 kW. Bij 400 V tussen de fasen en een arbeidsfactor van 1 (woningen) is dat de vuistregel; bij bedrijven met motoren rekent u met cos φ 0,85 tot 0,9.

Kijk naar de hoofdzekeringen boven de kWh-meter: één zekering of één automaat betekent 1-fase, drie zekeringen naast elkaar betekent 3-fase. Op uw jaarafrekening of op mijnaansluiting.nl staat de aansluitwaarde ook letterlijk vermeld, bijvoorbeeld 1×25A of 3×25A. Twijfelt u? Stuur Wattwies een foto van de meterkast, dan bepalen we het voor u.

Enexis rekent eenmalige kosten; die staan per adres in de offerte van Enexis (https://www.enexis.nl/tarieven/2026-elektriciteit-eenmalig). Daarbovenop komt het aanpassen van de groepenkast (vanaf circa € 1.190 tot € 2.035 incl. materiaal). Tot en met 3×25A blijft het maandbedrag gelijk. Wattwies geeft vooraf een vaste prijs voor het elektrotechnische deel.

Reken met P = U × I: 230 V × 25 A is ongeveer 5,75 kW bij 1×25A, 230 V × 35 A is ongeveer 8 kW bij 1×35A. Tel daarna uw verbruikers op en pas per categorie een gelijktijdigheidsfactor toe; alleen de gelijktijdige piek telt op de huisaansluiting. Blijft die piek boven circa 7,4 kW, dan is 3-fase de logische stap.

Tot en met 3×25A betaalt u bij Enexis € 476 per jaar aan capaciteitstarief (incl. btw, 2026). Bij 3×35A loopt dat op naar ongeveer € 1.971 per jaar, dus circa € 1.495 extra. Verzwaren tot en met 3×25A verandert uw maandbedrag daarom niet; daarboven wel. Controleer altijd het actuele tarief bij Enexis.

Een all-electric warmtepomp van 4 tot 8 kW rekent u voor 100 procent mee, want in een koude week draait die uren achter elkaar. Samen met inductie, boiler en een laadpaal komt u dan vrijwel altijd boven 1×35A uit en adviseert Wattwies (Warffum) een 3-fase aansluiting van 3×25A. Het ombouwen van de groepenkast kost indicatief € 1.190 tot € 2.035 incl. materiaal, volgens NEN 1010 met meetrapport.

Een 1-fase laadpaal van 7,4 kW vraagt een aparte groep van 32A en meestal minimaal 1×35A of 1×40A aansluiting. Een 11 kW laadpaal (3×16A) of 22 kW (3×32A) vereist altijd 3-fase, in de praktijk 3×25A of zwaarder. Met dynamisch laadvermogen (load balancing) kunt u vaak verzwaring uitstellen — dat rekent de calculator hierboven mee.

Ja, tot circa 5 kW omvormervermogen kan een 1-fase aansluiting van 1×35A of 1×40A meestal genoeg zijn. Boven die grens ontstaan er spanningsklachten en omvormerstoringen, en schrijft de netbeheerder een 3-fase aansluiting voor. Bij grotere PV-installaties adviseert Wattwies vrijwel altijd 3×25A met een 3-fase omvormer.

kVA is het schijnbaar vermogen dat de netbeheerder contracteert, kW het werkelijke vermogen dat u verbruikt. Bij woningen is de arbeidsfactor bijna 1, dus kVA ≈ kW. Bij bedrijven met motoren, koeling of compressoren ligt de arbeidsfactor op 0,8–0,9, waardoor u meer kVA moet contracteren dan het kW-verbruik suggereert.

Nee. De aansluiting en de hoofdzekeringen zijn eigendom van de netbeheerder en mogen alleen door hen worden aangepast; de verzegeling mag u niet verbreken. Werk in de groepenkast moet volgens NEN 1010 en NEN 3140 worden uitgevoerd, met meetrapport en verklaring. Wattwies verzorgt dit deel en levert het meetrapport dat u bij oplevering of verzekering nodig heeft.